Uśmiech dziąsłowy to sytuacja, w której podczas uśmiechu nad górnymi zębami odsłania się wyraźnie więcej dziąsła niż zwykle. Przyjmuje się, że mówimy o nim, gdy widać więcej niż 3–4 mm różowej tkanki. Nie jest to choroba, ale wiele osób czuje się z tym niekomfortowo i zaczyna uśmiechać się z zamkniętymi ustami. Da się go skorygować, a metodę dobiera się do przyczyny.
Skąd się bierze uśmiech dziąsłowy?
Wygląd uśmiechu zależy od zębów, dziąseł i warg, a także od kości szczęki, na której wszystkie się opierają. Uśmiech dziąsłowy może mieć źródło w każdym z tych elementów, a u wielu osób przyczyny się nakładają. Najczęstsze to:
- dziąsło, które po wyrznięciu zębów nie cofnęło się na właściwą wysokość, przez co zęby wyglądają na krótkie,
- krótka lub nadmiernie ruchliwa górna warga, która przy uśmiechu unosi się wyżej niż przeciętnie,
- zęby przednie wysunięte zbyt nisko, często przy zgryzie głębokim,
- nadmierny pionowy wzrost szczęki, czyli przyczyna kostna,
- przerost dziąseł związany ze stanem zapalnym, niektórymi lekami lub trudnością w higienie przy aparacie.
Jak lekarz ustala przyczynę?
Diagnostyka zaczyna się od oceny uśmiechu w spoczynku i w ruchu, często na zdjęciach lub krótkim nagraniu. Lekarz mierzy, ile dziąsła się odsłania, jak długie są korony zębów w stosunku do ich szerokości i jak wysoko unosi się warga. Sondą i na zdjęciu RTG sprawdza, gdzie przebiega granica kości, bo od tego zależy, czy wystarczy korekta samego dziąsła. Ocenia też zgryz i ustawienie siekaczy. Pomocne jest tu projektowanie uśmiechu w Piasecznie, które pozwala zaplanować docelowe proporcje zębów i dziąseł jeszcze przed rozpoczęciem leczenia.
Uśmiech dziąsłowy a aparat ortodontyczny - kiedy pomaga?
Jeśli przyczyną jest ustawienie zębów, korekta zaczyna się od ortodoncji. Przy zbyt nisko wysuniętych siekaczach aparat ortodontyczny pozwala stopniowo przesunąć je wyżej. Razem z zębami przesuwa się dziąsło, więc przy uśmiechu widać go mniej. Najczęściej wykorzystuje się aparat stały, czasem wspierany miniimplantami ortodontycznymi, które dają stabilny punkt podparcia. Efekt pojawia się stopniowo, w ciągu kilkunastu miesięcy leczenia, i utrzymuje się, jeśli po zdjęciu aparatu stosuje się retencję. Ortodoncja nie pomoże natomiast, gdy problemem jest sama warga albo nadmiar dziąsła przy prawidłowo ustawionych zębach.
Na czym polega zabieg korekty dziąseł?
Gdy zęby są ustawione prawidłowo, ale dziąsło zakrywa zbyt dużą część koron, wystarcza zabieg na samych dziąsłach. To najczęściej wykonywany zabieg przy uśmiechu dziąsłowym. Gingiwoplastyka polega na usunięciu nadmiaru tkanki i wymodelowaniu równej, symetrycznej linii dziąseł. Wykonuje się ją w znieczuleniu miejscowym, skalpelem lub laserem, a w zależności od liczby zębów trwa od kilkudziesięciu minut do około godziny. Jeśli kość leży zbyt blisko brzegu dziąsła, samo przycięcie tkanki nie wystarczy, bo dziąsło z czasem odrośnie. Wtedy lekarz koryguje także brzeg kości, co nazywa się chirurgicznym wydłużeniem koron klinicznych. Gojenie trwa zwykle od jednego do dwóch tygodni, a ostateczny kształt dziąseł stabilizuje się w ciągu kilku miesięcy.
Co, jeśli przyczyną jest warga albo kość szczęki?
Przy nadmiernie ruchliwej górnej wardze stosuje się czasem toksynę botulinową, która osłabia mięsień unoszący wargę. Zabieg jest szybki, ale efekt utrzymuje się zwykle kilka miesięcy i trzeba go powtarzać. Trwalszy rezultat daje chirurgiczne obniżenie wargi, czyli zmniejszenie zakresu jej ruchu. Najbardziej złożona sytuacja dotyczy nadmiernego wzrostu szczęki. U dorosłych dziąsłowy uśmiech o takim podłożu koryguje się leczeniem ortodontyczno-chirurgicznym, w którym chirurg przesuwa szczękę wyżej. To duży zabieg, dlatego wykonuje się go przy wyraźnych wadach, w których uśmiech jest tylko jednym z objawów.
Uśmiech dziąsłowy u dziecka - czy trzeba go leczyć?
U dzieci w wieku szkolnym dziąsła nad nowymi zębami stałymi często wyglądają na zbyt obfite. Zęby wciąż się wyrzynają, a dziąsło cofa się stopniowo przez kolejne lata, często aż do końca okresu dojrzewania, więc uśmiech dziąsłowy u dziecka bardzo często mija samoistnie. Z zabiegami na dziąsłach czeka się zwykle do zakończenia wzrostu i pełnego wyrznięcia zębów. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy dziąsło odsłania się mocno, a dziecko ma też zgryz głęboki lub wąską, wysoką szczękę. Wtedy wczesna konsultacja ortodontyczna pozwala wykorzystać okres wzrostu. Dobrym momentem na pierwszą ocenę jest rutynowa wizyta u stomatologa w Piasecznie, który w razie potrzeby skieruje dziecko dalej.
Uśmiech dziąsłowy przed i po - jakich efektów się spodziewać?
Po korekcie przy uśmiechu widać zwykle nie więcej niż 1–2 mm dziąsła, co większość osób odbiera jako naturalne. Zmieniają się też proporcje zębów: siekacze, które wcześniej wyglądały na krótkie i kwadratowe, stają się dłuższe, a ich szerokość zbliża się do około 75–80% długości, czyli proporcji uznawanej za estetyczną. Linia dziąseł po obu stronach staje się symetryczna. Sama warga i jej ruch pozostają bez zmian, chyba że leczenie obejmowało także ją. Oglądając zdjęcia typu uśmiech dziąsłowy przed i po, warto sprawdzić, czy zrobiono je pod tym samym kątem i przy podobnie szerokim uśmiechu, bo tylko wtedy pokazują realną różnicę. Jeśli po korekcie dziąseł zęby mają nierówne brzegi lub przebarwienia, efekt można dopracować metodami stomatologii estetycznej w Piasecznie, takimi jak bonding czy licówki.
Od czego zależy koszt korekty uśmiechu dziąsłowego?
Na koszt najmocniej wpływa zakres leczenia. Korekta uśmiechu dziąsłowego ograniczona do dziąseł to zupełnie inna skala niż wydłużenie koron z korektą kości, wielomiesięczne leczenie ortodontyczne czy zabieg chirurgiczny na szczęce. Przy zabiegu na dziąsłach liczy się liczba zębów, bo korekta obejmuje zwykle wszystkie zęby widoczne w uśmiechu, czyli od 6 do 10 górnych zębów, oraz technika, na przykład laser. Do tego dochodzi diagnostyka z projektem uśmiechu, a ewentualny bonding lub licówki wycenia się osobno.
Podsumowanie
Uśmiech dziąsłowy to problem estetyczny, który da się skutecznie skorygować, jeśli najpierw ustali się jego źródło. Nadmiar dziąsła usuwa się krótkim zabiegiem, ustawienie zębów zmienia aparat, a przyczyny kostne wymagają leczenia łączonego. U dzieci najczęściej wystarcza obserwacja. Dobrze zaplanowana korekta zostawia przy uśmiechu 1–2 mm dziąsła i nadaje zębom naturalne proporcje.
